Anayasa Mahkemesi kamulaştırmada "yürütmeyi durdurma" şartını iptal etti
Anayasa Mahkemesi (AYM), mülkiyet hakkını yakından ilgilendiren önemli bir karara imza atarak, Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesinde yer alan ve mülk sahiplerinin aleyhine sonuçlar doğurabilen kritik bir ibareyi iptal etti. Yüksek Mahkeme, kamulaştırma işlemlerine karşı açılan davalarda "yürütmenin durdurulması kararı alma" zorunluluğunu Anayasa'ya aykırı buldu.

İptal kararı Resmî Gazete’de yayımlandı
1 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, baktığı bir davada Kamulaştırma Kanunu'ndaki ilgili kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. İtirazı değerlendiren Yüksek Mahkeme, 10 Temmuz 2025 tarihinde aldığı kararla ilgili düzenlemeyi oybirliğiyle iptal etti.

Mülk sahipleri için ne değişti?
İptal edilen düzenleme, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendinde yer alıyordu. Eski düzenlemeye göre; idarenin kamulaştırma işlemi başlattığı mülk sahipleri, idari yargıda iptal davası açsalar bile, mahkemeden ayrıca "yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını" belgelemek zorundaydılar.

Eğer mülk sahibi bu kararı alıp belgeleyemezse, kamulaştırma işlemi kesinleşiyor ve taşınmaz, mahkemece belirlenen bedel üzerinden idare adına tescil ediliyordu. AYM'nin iptal ettiği "...ve yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını..." ibaresinin kaldırılmasıyla, mülk sahiplerinin hak arama özgürlüğünün önündeki önemli bir engel kalkmış oldu.

Gerekçe: Etkili yargısal denetim engelleniyor
Anayasa Mahkemesi, iptal gerekçesinde şu tespitlere yer verdi:

Mülkiyet Hakkı İhlali: Mahkeme, mevcut kuralın mülkiyet hakkına yönelik ihlal iddialarının dile getirilmesinde devletin gerekli mekanizmaları oluşturma yükümlülüğüyle bağdaşmadığına hükmetti.
Oldubitti Tehlikesine Dikkat Çekildi: İdari yargıda yürütmeyi durdurma kararı verilmemesi durumunda, hukuk mahkemesinin tescil davasını idari davadan önce sonuçlandırabildiği belirtildi. Bu durumda, idari mahkeme sonradan kamulaştırmayı iptal etse bile, taşınmaz çoktan idare adına tescil edildiği için iptal kararının bir hükmü kalmıyordu.
Yapısal Sorun: AYM, kamulaştırma işleminin hukuka uygunluk denetimi (idari yargı) ile tescil davasının (adli yargı) farklı yargı kollarında görülmesinin, denetimin etkililiğini zedeleyen yapısal bir sorun oluşturduğunu vurguladı.

Daha önceki karara atıf

Kararda ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin 25 Aralık 2024 tarihli (E.2024/101) benzer bir kararına da atıfta bulunuldu. O kararda da kamulaştırma davalarında idari yargı sürecinin "bekletici mesele" yapılması için yürütmeyi durdurma şartı aranmasının Anayasa'ya aykırı olduğu belirtilmişti.